Stappenplan van hondengedragskundige bij puppy bijten: hoe je er optimaal mee om gaat!

Share on linkedin
Share on facebook
Share on twitter

In dit artikel

Inhoudsopgave (klap hier open)

Eigenlijk wil je helemaal niet dat jouw pup stopt met bijten -althans de eerste maanden. Het klinkt tegenstrijdig maar spelen, bijten en vechten zijn essentieel in de ontwikkeling van een pup, vooral als je wilt dat jouw pup later een gezonde èn veilige hond wordt. 

In dit artikel vertel ik je wat de reden hiervan is en gaan we dieper in op de betekenis van de bijtrem en de bijtfrequentie. Ik ga je uitleggen waarom het belangrijk is om jouw pup eerst wèl te laten bijten en hoe je dat aanpakt. Daarna kun je beginnen aan het werken van de bijtfrequentie. 

Dit artikel is onderverdeeld in 4 blokken:

De theorie achter het puppy bijten

Waarom bijten puppies?

De bek van de hond is zijn communicatiemiddel. Vanuit hun jachtinstinct gebruiken ze hun bek om hun pups te dragen/verplaatsen, de bek van de hond kun je vergelijken met de handen van een mens. In het vroegste stadium oefent de pup met bijten om zo zijn kaakspieren te trainen. Via het spelen en bijten krijgt de pup reactie op de druk van zijn beet via een andere hond of pup. Deze reactie hebben puppy’s nodig om zich bewust te worden van de kracht van hun kaken. 

De bijtrem

Dit proces wordt de ‘Bijtrem’ genoemd. Een bewuste bijtrem maakt dat een pup zich transformeert tot een volwassen en veilige hond. Hierdoor is het belangrijk om bewust aan de slag te gaan met bijten als de hond nog een pup is. Daarnaast is het dus belangrijk dat jij je er bewust van bent dat je helemaal niet wilt dat jouw pup stopt met bijten in de nestperiode. Het is namelijk een stuk lastiger om een volwassen hond bewust te maken van zijn ‘Bijtrem’.

Bijten is noodzakelijk!

Als je jouw pup ziet spelen met een andere pup dan zul je hem dus ook ongetwijfeld zien bijten.

Al spelend bijten is voor puppy’s dus niet alleen natuurlijk maar het is ook noodzakelijk. Dat pups geboren worden met behoorlijk scherpe tanden heeft hier ook mee te maken. Op deze manier kunnen zij de gewenste reactie, ofwel feedback, krijgen met hun relatief nog zwakke kaakspieren. Hieruit blijkt maar hoe belangrijk de ervaringen en tijd zijn die de pup doorbrengt tijdens de nestperiode. Juist door te spelen met zijn broertjes en zusjes leert de pup dus zijn beet te doseren. 

Het belang van een goede nestperiode

Zodra de pup te hard bijt wordt het spel stilgelegd zodat de pup leert dat te hard bijten negatieve consequenties heeft. De moeder speelt hierbij ook een belangrijke rol. Zij laat duidelijk blijken dat zij niet gediend is van te hard bijten en corrigeert de pup met een ‘bijna-beet’. In de hondenpsychologie noemen ze dit ook wel een ‘hoog geïnhibeerde beet’. Dit wil zeggen dat de hond via zijn tanden contact maakt met de huid maar geen echte beschadiging veroorzaakt, ofwel niet echt doorbijt. 

Pups die weinig of geen tijd hebben doorgebracht tijdens de nestperiode missen op die manier belangrijke lessen. Zij krijgen niet de kans om hun bek op een gezonde manier te leren gebruiken of om een bewuste bijtrem te ontwikkelen. Een volwassen hond die geen gezonde bijtrem heeft ontwikkeld zal dus niet weten hoe hij de kracht van zijn kaken moet controleren en aanpassen. En bij volwassen tanden en kaakspieren wil je dat natuurlijk niet. Het is daarom extra belangrijk om met het bijtgedrag van jouw pup aan de slag te gaan. 

De praktijk deel 1: werken aan de intensiteit 

Om te beginnen focussen we ons eerst op de intensiteit -de frequentie komt later. Bij de juiste progressie zul je namelijk eerst een afname zien van de intensiteit voordat je een afname ziet in de frequentie. Met intensiteit bedoelen we de kracht van de bijt. Het bijten zal eerst steeds zachter worden voordat de hoeveelheid bijten af zal nemen en je kunt beginnen met het corrigeren in verschillende situaties waarin je niet wilt dat jouw pup bijt. 

Het is dus belangrijk om te weten dat kracht eerst geoefend moet worden. Kracht heeft namelijk een tijdslimiet indien er feedback wordt gegeven waar frequentie dat niet heeft. Wat heel belangrijk is tijdens dit leerproces, is het geven van de juiste feedback. Hiervoor is het spelen met andere pups en honden nodig!

1. Zorg voor sociaal contact met andere pups

Honden communiceren hun feedback of reactie wel vijftig keer sneller en beter dan mensen. Breng daarom jouw pup zo snel mogelijk naar puppytraining of speelgroepen onder toezicht. Een goede puppycursus of speelafspraken met andere puppy’s zullen een groot verschil maken in het gedrag van jouw pup, niet alleen ten aanzien van het bijten maar ook ten aanzien van sociaal gedrag. 

2. De “Auw” techniek

Het tweede deel van het feedbackspel is jouw pup laten geloven dat mensen heel gevoelig zijn. Elke keer dat ze je bijten reageer je wat overdreven door bijvoorbeeld te huilen. Huil hierbij niet als een pup, je bent geen hond en ook jouw pup zal dat heus weten. Wat dan wel? Doe alsof het echt pijn doet, wat het waarschijnlijk ook doet. Luid “AUW” roepen is bijvoorbeeld aan te raden en zorg er voor dat je ook staat wanneer je dat doet zodat je indruk maakt. 

3. Hoe je de “Auw”-techniek laat werken 

Het geheim om dat te laten werken is om jouw pup zich te laten terugtrekken in plaats van jijzelf. Trek dan ook nooit jouw hand of welk lichaamsdeel dan ook weg. Snelle bewegingen zijn stimulerend en dat triggert het jacht instinct. In plaats van zich terug te trekken zal hij alleen maar meer willen bijten en kan hij dit als een spel gaan zien. Het doel is om jouw pup uit zijn bijt focus te halen en dat doe je door te reageren vanuit klank en houding. 

Dit kun je op verschillende manieren doen, waarbij mijn advies is om deze volgorde aan te houden

  • Stop het spel en geef de pup geen aandacht meer. Zorg ervoor dat je hem hierbij niet aanraakt of aankijkt. 
  • Pak een speeltje. Zo verplaats je de aandacht van je hand naar iets anders.
  • Stuur de pup naar zijn plek.
  • Wanneer jouw pup ontwijkgedrag vertoont en wegrent zorg er dan voor dat je hem kunt corrigeren middels een lijn. Dan kun je eventueel op de lijn gaan staan zodat je het succes van de pup kan doorbreken. 

Combineer bovenstaande tips en of probeer er meerdere uit. 

Wanneer jouw pup bijt in kleding, meubels en schoenen doe je hetzelfde. Breek het af, haal de pup uit zijn bijt focus en ga er tussen staan. Werkt het niet meteen? Houd vol, of combineer verschillende afleid methoden. Hierbij moet je rekening houden dat dit soms wel een half uur kan duren, maar een aantal keer dertig minuten intensief trainen levert behoorlijk wat resultaten op. 

4. Overprikkeld? Stop het spel.

Wanneer de pup tijdens een sessie te opgewonden is en niet reageert op jouw training, ga dan weg. Zet de pup niet ergens anders voor een time-out, dit is namelijk niet leerzaam genoeg. Jij zult degene moeten zijn die opstaat en vertrekt. Een harde beet zorgt voor een gil of ‘Auw-moment’ en het spelen moet daarmee meteen stoppen. Dit zal een groot ding zijn voor een pup. Kom dan over een minuut weer terug en probeer het spelen opnieuw. 

Je kunt al spelend bijten dus niet moeten wegzetten als slecht gedrag want dat is het simpelweg niet. Dit is onderdeel van het opvoeden van een pup, hoe ongemakkelijk dit soms ook is. Zoals we inmiddels weten is puppy bijten natuurlijk en noodzakelijk, dus verspil de kans niet om hem op te voeden tot een veilige volwassen hond niet. 

Hoeveel weken je eerst aan de intensiteit en dus de bijtrem moet werken, verschilt echt per karakter van de hond. Het ligt eraan hoeveel de pup jou zal gaan uittesten. Bij structureel oefenen met de bijtrem zul je na 4 maanden echt al wel resultaat moeten zien. 

5. Veel gemaakte fouten

Het internet staat vol met oplossingen en tips waarvan de meeste totale onzin zijn. 

“Niet bijten” roepen

Dit zal alleen werken wanneer ze getraind zijn en bewustzijn van hun omgeving en de situatie 

waarin ze zich bevinden. Deze staat dus los van de situatie waarin ze bijten omdat bijten bij

de pup zijn instinct behoort. 

Tik op de neus of tong tegen de tanden aanslaan.

Wanneer je jouw hond bang wilt maken en de communicatie met jouw hond wilt verslechteren dan werkt dit. 

Een muilkorf gebruiken

Dat voorkomt interactie, doet niets voor de bijtrem en zorgt ervoor dat de hond als volwassenen hard zal bijten. 

Laten schrikken

Ook hierbij leren ze niets over de bijtrem omdat ze geen feedback krijgen. 

Blijven aaien om af te leiden

Hiermee beloon je in feite onwenselijk gedrag.

De praktijk deel 2: werken aan de bijtfrequentie.

Wanneer we spreken van bijtfrequentie gaat dit dus voornamelijk over de hoeveelheid van het bijten en de context waarin de hond bijt. Hiervoor is training nodig zodat de pup zich bewust wordt in welke situatie hij wèl bijtend mag spelen en in welke situatie dit niet gewenst is. Situaties waarin gematigd bijten voor jou acceptabel zijn, kunnen variëren van stoeien, trekspelletjes of bij spel met andere honden, zolang dit ‘leuk’ blijft. Minder gewenste situaties zijn wanneer de pup aandacht afdwingt door te bijten bij bezoek, meubels beschadigt, of speeltjes begint te molesteren. 

Wanneer je blijft oefenen zul je merken dat het bijten steeds zachter wordt wanneer je op tijd en geregeld feedback geeft. Ook tijdens het spelen zal het bijten uiteindelijk gewoon zacht zijn. Dan is daar hét moment om de frequentie aan te passen en te werken aan gehoorzaam gedrag. Inmiddels zou het bijtgedrag namelijk meer over het beheersen van de bek moeten gaan. 

Voor beide soorten situaties geldt hetzelfde: als jij wilt dat het stopt, dan moet het ook stoppen.

Wanneer je vaststelt dat jouw eigen training niet de gewenste vruchten afwerpt, zorg er dan voor dat je tijdig begeleide training inschakelt. Op deze manier leert jouw pup direct wat gehoorzaam gedrag is en heeft hij vaak de kans om mee te leren van een roedel. 

Hoe je jouw pup afleidt en corrigeert 

Wanneer je daarnaast zelf aan de slag gaat zorg dan voor mentale uitdagingen en ga hiermee actief aan de slag. Hierbij zijn twee strategieën belangrijk: De eerste is afleiding en de tweede is een duidelijke correctie. Met afleiden laat je de pup dingen of ‘kunstjes’ doen zoals zitten en liggen en zorg je ook voor interactie door middel van spelen. Afwisseling hierin is belangrijk, een hond heeft anders direct door dat jij 1 specifiek ding doet naar aanleiding van zijn gedrag. Doe dit afleiden bijvoorbeeld met jouw lichaamshouding, een bal, een speeltouw en dergelijke. De andere manier is het duidelijk corrigeren van jouw pup door door hem naar zijn plek te sturen wanneer hij bijt in een context die niet wenselijk is. Bij het corrigeren is belangrijk dat jij volhoudt totdat hij daar een tijd rustig blijft liggen. Je gaat hiermee dus de confrontatie aan. Nogmaals, zorg ervoor dat je de twee verschillende strategieën afwisselt. 

Waar zijn bijtspeeltjes of kauwbotjes goed voor? 

Als het goed is heb jij de eerste drie tot vier maanden gewerkt aan de bijtrem en is inmiddels ook de tijd aangebroken dat jouw pup zijn melktanden inwisselt voor volwassen tanden. Hiervan zal jouw pup best last kunnen hebben. Naast dat bijtspeeltjes goed zijn voor de ontwikkeling van de tanden van een pup zijn ze ook emotioneel bevredigend. Jouw pup leert bijvoorbeeld zichzelf bezig te kunnen houden. Tijdens het werken aan de bijtfrequentie is het ook de bedoeling dat jij focust op impulscontrole. Jouw pup moet nou eenmaal leren om niet overal in te willen bijten. Wanneer jouw pup in een specifieke situatie gaat bijten kun je nu dus wél beginnen met het corrigeren hiervan en hem afleiden met bijvoorbeeld een bijtspeeltje. Zorg ervoor dat je jouw hond daarna ook uiteraard beloont. 

Extra tips

Zorg voor genoeg rust

Naast verveling kan overprikkeling ook een oorzaak zijn van harder bijten en onrustig gedrag. Overprikkeling zorgt voor sneller bijtgedrag dus zorg ervoor dat je jouw pup kalmeert wanneer dit gebeurt. Rondrennende kinderen triggeren bijvoorbeeld al snel om mee te doen. Puppy’s reageren op beweging en druk spelende kinderen triggert het jachtinstinct van de pup. Hierbij is het ook belangrijk om jouw kinderen uit te leggen wat je doet en wat de reden hiervan is. Jouw regels moeten ook te begrijpen zijn voor jouw kinderen en dit geldt ook voor het ontvangen van bezoek. 

Besef dat jij in een leerproces bent samen met jouw pup. Bezoek verstoort dit meestal tenzij zij dezelfde regels hanteren als jij. Wanneer je voelt dat het bezoek niet dezelfde regels kan of wil hanteren, zorg dan dat je het contact tussen de pup en het bezoek vermijdt. Leg jouw bezoek ook uit dat je in training bent omdat bijtgedrag bij volwassen honden allesbehalve schattig is. Vraag ze daarom de pup even te negeren totdat hij kalm is. Daarna mag het bezoek jouw pup aaien. Meestal worden pups overprikkeld wanneer wij ze maar laten doorgaan totdat ze oververmoeid zijn. Zorg ervoor dat jouw pup een eigen afgezonderde plek heeft om tot rust te komen. Hierbij zou 18 tot 20 uur slaap per dag een goede richtlijn zijn. 

Beweeg genoeg samen

Veel (online) artikelen vertellen je dat je maandelijks telkens vijf minuten extra mag wandelen met jouw pup. Toch werkt het in de praktijk vaak wel anders. Natuurlijk moet je rekening houden met de groei van jouw pup maar als een hond niet voldoende mentale en fysieke uitdaging krijgt, dan zul je waarschijnlijk tegen problemen aanlopen. Één van de meest voorkomende redenen voor destructief kauwgedrag bij puppy’s is namelijk verveling. Lichaamsbeweging en spel zijn echt een must wanneer je bijten wilt afleren. Bedenk ook dat het per hond verschilt. Een Akita pup zal langer kunnen lopen dan een Teckel dus kijk naar wat jouw hond nodig heeft. 

Begin direct met bijttraining!

Na ongeveer 18 weken veranderen de stofjes in de hersenen van jouw pup waardoor ze daarna bijna niet in staat zijn om nog te effectief te leren over hun bijtrem. Dit betekent dat de bijtrem die ze tot 18 weken hebben ontwikkeld, in principe de bijtrem is die ze voor de rest van hun leven zullen hebben. Wacht daarom niet met het ontwikkelen van een gezonde bijtrem en zorg ervoor dat je een hondengedragsdeskundige inschakelt wanneer je weinig resultaat ziet.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Op zoek naar dé hondencoach?

Start vandaag met een gedragsconsult en kom erachter hoe ik jou kan helpen.